Nietypowa lekcja historii…

| 7 Cze 2015  20:52 | Brak komentarzy

czucie-i-wiara-czyli-warszawskie-duchy

…stolicy. Napisała ją Małgorzata Karolina Piekarska. „Czucie i wiara”, czyli warszawskie duchy – taki tytuł ma ta ciekawa książka, w której każdy z osiemnastu rozdziałów to historia jednej dzielnicy Warszawy. A raczej relacja ojca i syna, którzy na Saskiej Kępie prowadzą Agencję Detektywistyczno-Historyczną „Czucie i wiara”. Opowiadają nam przygody, a raczej nietypowe śledztwa, które jako badaczom przeszłości Warszawy i detektywom przyszło im prowadzić.

Nazwę biura – „Czucie i wiara” – bohaterowie powieści zaczerpnęli z wiersza Adama Mickiewicza „Romantyczność”. Słynna ballada, opublikowana na zakończenie słowa wstępnego uzasadnia ten wybór. „Bo dla nas także „czucie i wiara” mają większe znaczenie niż mędrca „szkiełko i oko” – czytamy we wstępie.

Kogo spotykamy i o jakich wydarzeniach dowiadujemy się z tej powieści, w której „miesza się prawda z fikcją i współczesność z historią”? Wojny ze Szwedami, rewolucja 1905 roku, wizyta perskiego szacha, który w XIX wieku odwiedził Polskę, tajne spotkania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z ministrami w… domu publicznym.

Zamiast streszczenia wystarczy spis treści, aby zachęcić do tej nietypowej lekcji. Każdy rozdział to historia związana z jedną dzielnicą.

Przytoczmy tę z pierwszego rozdziału: „Bemowo, czyli… długie i krótkie sygnały” . Poznajemy rozwiązanie zagadki nietypowych odgłosów zakłócających działalność Radia Bemowo. Detektywom pomógł krótkofalowiec, a my dowiedzieliśmy się, że we wrześniu 1939 roku na terenie fortu Babice broniono m.in. stacji nadawczej Transatlantyckiej Centrali Radiotelegraficznej. Uruchomiona w roku 1923 była najnowocześniejszą w Europie stacją nadawczą. Kiedy detektywi zapytali „speca od krótkich fal”, po co była ta centrala, powiedział: „A po to, by po pierwsze zapewnić Polsce międzykontynentalny kontakt ze światem. A ponadto, by pokazać światu fakt powrotu Polski na mapę Europy! Już te dwa powody wystarczą”. Stację przejęli w czasie wojny Niemcy. Strzegli jej jak oka w głowie, bo zapewniała im łączność z okrętami podwodnymi Kriegsmarine. Przed klęską, w styczniu 1945 roku, wysadzili maszty w powietrze i stacja zniknęła. Przez lata nikt praktycznie o niej nie pamiętał. I w tym miejscu pojawiają się owe „warszawskie duchy”, czyli tajemnicze sygnały nadawane alfabetem Morse’a. „Przecież to normalne. Każdy krótkofalowiec wam powie, że stacje są jak duchy… Fale radiowe nie umierają. One nie giną nigdzie. Dźwięk raz puszczony w świat za pomocą fal radiowych, pozostaje w nim już na zawsze ” – wyjaśnił zdumionym detektywom krótkofalowiec. Czy mieszkańcy dzisiejszego Bemowa znają tę historię?…

W rozdziale osiemnastym, ostatnim: „Żoliborz, czyli… pomiędzy rykiem krowy a pianiem koguta”, wracamy do czasów okupacji. Opowiada o nich znajomy naszych detektywów, Felek Szczęściarz. „Okolice placu Inwalidów, alei Wojska Polskiego, ulic Czarnieckiego, Śmiałej, Krajewskiego czy Felińskiego i tak dalej były świadkami wielu wydarzeń w czasie okupacji. Podobno w podziemiach tuneli prowadzących od Cytadeli w różnych miejscach ukrywano Żydów. Podobno specjalnie po to, by mieć ich czym karmić, niektórzy w ogródkach trzymali kury. Ktoś tam na stokach Cytadeli wypasał krowę”. Zasłyszaną opowieść nasi badacze zweryfikowali u żoliborskiej artystki, bo trudno było uwierzyć, że na starym Żoliborzu „duchy okupacji i powstania przypominają o sobie” do dziś. Artystka opowiedziała im o poternie, czyli podziemnym korytarzu, który został zbudowany w 1865 roku, kiedy modernizowano i rozbudowywano Cytadelę i miał ułatwiać w czasie zagrożenia wojennego zaopatrzenie. Na powierzchni wkrótce powstało osiedle Żoliborz Oficerski i podziemne korytarze wykorzystywano jako piwniczki do przechowywania win lub hodowli pieczarek. W czasie okupacji poterna była schronieniem dla wielu Żydów. W tym miejscu pojawia się przedwojenna dziennikarka, Janina Dunin-Wąsowiczowa, mieszkanka Żoliborza. Jej wspomnienia opublikował wnuk, znany wydawca Paweł Dunin-Wąsowicz. „Tym, że chcemy wyjaśnić sprawę powtarzających się i dobiegających nie wiadomo skąd odgłosów ryku krowy i piania koguta , zupełnie się nie zdziwił”. Nawet powiedział, że we wspomnieniach jest historia z krową w tle. Natomiast obecnie poterna jest wykorzystywana przez uczestników gry geocaching. Poszukiwacze przygód i miłośnicy zabawy wiedzą, o co w niej chodzi.

W ten sposób możemy na końcu przytoczyć słowa autorki. „Nie jest to opracowanie historyczne, a zbiór opowiadań łączących się w całość i przenoszących Czytelnika w głąb historii mojego miasta. To moja intelektualna zabawa, stworzona z myślą o wszystkich, którzy lubią czytać. I tych starych, i tych młodych, bo każdy znajdzie tu co dla siebie”.

To prawda. Warszawiacy od pokoleń pewno o wielu tych historiach nie wiedzą, a tzw. słoiki też mogą poznać stolicę od nietypowej strony.
Zachęcam do sięgnięcia po opowieść o warszawskich duchach, którą snuje Małgorzata Karolina Piekarska.

Barbara Janiszewska

Komentarze

Pozostaw komentarz:





  • MEDIA

    UOKiK daje wydawcom siedem dni na złożenie zeznań w sprawie drukarń Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi postępowanie w sprawie struktury i stopnia koncentracji rynku druku prasy w Polsce. W związku z tym 31 wydawców otrzymało wezwania do składania wyjaśnień w terminie siedmiu dni. Czytaj więcej...
    ***
    „Fakt”: samochód prezesa TVP uczestniczył w wypadku, prezes schował się w lesie „Fakt” ustalił, że w poniedziałek ok. 14.00, gdy Jacek Kurski, prezes TVP wracał z festiwalu w Opolu, jego służbowa skoda suberB uczestniczyła w wypadku samochodowym. Nikomu nic się nie stało, ale świadkowie wypadku zapamiętali, że Kurski wybiegł z auta i uciekł do lasu. TVP grozi dziennikowi "krokami prawnymi". Czytaj więcej...
    ***
    Magdalena Rigamonti z Nagrodą im. Dariusza Fikusa za wywiady w „Dzienniku Gazecie Prawnej” Tegoroczną Nagrodę im. Dariusza Fikusa otrzymała Magdalena Rigamonti z „Dziennika Gazety Prawnej”. Nagrodę Specjalną im. Dariusza Fikusa przyznano natomiast Dominice Kozłowskiej ze „Znaku”, a Nagrodę Dziennikarstwa Ekonomicznego Press Club Polska otrzymali Leszek Baj, Vadim Makarenko i Piotr Skwirowski z „Gazety Wyborczej”. Czytaj więcej... j
    ***
    Tomasz Piątek: kończę z polemikami, będą pozwy Tomasz Piątek, autor książki „Macierewicz i jego tajemnice”, odpowiedział w „Gazecie Wyborczej” tym razem na zarzuty postawione mu w tekstach w „Tygodniku do Rzeczy” i „Sieciach Prawdy”. Piątek zapowiada też pozwy. Czytaj więcej...
    ***
    Prezes TVP krytykuje badania Nielsena, ale niekonsekwentnie Jacek Kurski, prezes Telewizji Polskiej, we wtorek 19 września zakwestionował wyniki oglądalności tegorocznego Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu podawane przez Nielsen Audience Measurement. Jednak jeszcze 15 września br., tuż po koncercie Maryli Rodowicz, chwalił się nimi. Powrócił też do swojego pomysłu - powołania narodowego instytutu badawczego. Czytaj więcej...
    ***
    Dekoncentracja kapitałowa w mediach czeka na decyzję rządu. Przygotowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego warianty przepisów o dekoncentracji kapitałowej w sektorze mediów zostaną przedstawione rządowi, który wybierze opcję planowaną do wprowadzenia. - Władza według Konstytucji RP należy do obywateli, czyli do Polaków. W związku z tym ta czwarta władza - która ma bardzo duży wpływ, bo komunikuje różne rzeczy, może zmieniać nastroje społeczne - też powinna należeć do Polaków - podkreśla Paweł Lewandowski, wiceminister kultury. Czytaj więcej...
    ***
    Prokuratura przedłuża do 25 grudnia śledztwo w sprawie sprzedaży Presspubliki dla Grzegorza Hajdarowicza Śledztwo w sprawie sprzedaży Grzegorzowi Hajdarowiczowi spółki Presspublika została przedłużone do 25 grudnia br. Biegli sprawdzą do tego czasu m.in. dlaczego w trakcie sprzedaży oparto się wyłącznie na wycenach kupującego. Czytaj więcej...
    ***
    Marek Niedźwiecki: Słuchacze piszą, że powinienem odejść z Trójki "Ostatnio wiele w kraju się zmieniło i od niektórych słuchaczy dostaję listy, że powinienem odejść, że mój czas minął. I pewno za chwilę odejdę, bo będę już miał swoje lata, nie powiem jednak, że bez żalu" - powiedział Marek Niedźwiecki w wywiadzie dla Nowej Trybuny Opolskiej. Czytaj więcej...
    ***
    Michał Karnowski grozi sądem Grzegorzowi Hajdarowiczowi za zarzucanie Fratrii kradzieży tytułu. - Pan Hajdarowicz naprawdę dużo robi by przejść do historii jako oligarcha niszczący wolność słowa - uważa Michał Karnowski, członek zarządu Fratrii. Zapowiada też, że wkrótce wróci zabrana przez sąd literka „W” z tytułu tygodnika „Sieci”, a w stosunku do Grzegorza Hajdarowiczowa zapowiada podjęcie kroków prawnych. Czytaj więcej...  
    ***
    TVP miała 29 mln zł straty po 7 miesiącach 2017 roku W pierwszych siedmiu miesięcy br. TVP wypracowała prawie 29 mln złotych straty. - Wszystkie możliwe wskaźniki dołują - mówi dla Wirtualnemedia.pl Juliusz Braun z Rady Mediów Narodowych. Jacek Kurski, prezes Telewizji Polskiej został zaproszony na najbliższe posiedzenie RMN, by przedstawić sytuację finansową firmy i poinformować na co wyda 800 mln zł rządowej pożyczki. Czytaj więcej...
    ***
    Polskie Radio rozdało „Melchiory 2017”. Henryk Dedo i Waldemar Kasperczak z nagrodą dla reportażystów roku W czwartek wieczorem Polskie Radio rozdało nagrody „Melchiory 2017” za najlepsze reportaże. Główną nagrodę i tytuł Radiowego Reportażysty Roku otrzymali Henryk Dedo i Waldemar Kasperczak. Nagrody przyznano w trzech kategoriach. Czytaj więcej...  
  • Dziennikarze wspominają…

    witryna4
    To miejsce przeznaczamy na wspomnienia dziennikarzy. W ten sposób staramy się ocalić od zapomnienia to, co minęło...

    Przejdź do Witryny Dziennikarskich Wspomnień

    ***

  • POLECAMY

  • PARTNERZY

    infor_logo


  • FACEBOOK

  • Międzynarodowa Legitymacja Dziennikarska

    legitymacja Członkowie naszego stowarzyszenia mogą uzyskać legitymacje dziennikarskie (International Press Card) Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy FIJ (IFJ), z siedzibą w Brukseli.
  • Menu

  • Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy


    Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej jest organizacją członkowską Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy.
  • Tagi