NIKE w rękach poobijanego jeźdźca

| 13 paź 2014  08:56 | Brak komentarzy

zajezdzimy-kobyle-historii-wspomnienia-poobijanego-jezdzca

Tegorocznym laureatem Nagrody Literackiej NIKE został Karol Modzelewski za autobiografię „Zajeździmy kobyłę historii. Wspomnienia poobijanego jeźdźca”. Ogłoszenie tego wyniku na gali w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego nie stanowiło zaskoczenia. Wśród nominowanych, książka Karola Modzelewskiego wyróżniała się pod wieloma względami. Poza walorami literackimi, treścią trafiała na wzburzone fale polskiego życia politycznego. Książka roku – na czasie i jakże potrzebna.

Kiedy przed kilkoma miesiącami do rąk moich trafił jeszcze ciepły egzemplarz tej książki, pochłonąłem jej treść za jednym posiedzeniem. Z jednej strony wciągnęły losy autora, z drugiej jego opinie i komentarze na temat tego co się w naszym kraju wydarzyło w latach nie tak dawno minionych.

„Rewolucjonista w drugim pokoleniu” – pisze o sobie Karol Modzelewski w książce. Legenda polskiej opozycji demokratycznej wyznaje w niej, że patrząc na współczesną Polskę, trudno mu odpowiedzieć na pytanie, czy o to właśnie walczył.

Złożony życiorys Karola Modzelewskiego mógłby być kanwą ciekawego filmu. Urodził się 23 listopada 1937 w Moskwie. Gdy Karol miał 17 dni, biologiczny ojciec Modzelewskiego, oficer Armii Czerwonej, został aresztowany i trafił na osiem lat do łagru. Wychowaniem Karola zajął się w tym czasie polski rewolucjonista, przyjaciel matki, Zygmunt Modzelewski, który w 1939 roku wyszedł z więzienia na Łubiance. Matka, wiążąc się z Zygmuntem Modzelewskim, dokonała wyboru na resztę życia, a Karol stał się przybranym synem przyszłego ministra w PRL. Po wojnie bowiem cała rodzina wyjechała do Warszawy, gdzie Zygmunt Modzelewski został ministrem spraw zagranicznych, potem członkiem Rady Państwa. Karol Modzelewski, ukształtowany przez środowisko komunistycznej nomenklatury i wyedukowany politycznie przez ZMP, mógł prowadzić życie beneficjenta powojennego porządku, w dostatku korzystając z przysługujących przywilejów. A jednak, jak wspomina, już wtedy docierało do niego, że głoszone przez komunistów zasady sprawiedliwości społecznej to tylko szumne frazesy.

Student historii na Uniwersytecie Warszawskim, jeszcze przed nadejściem polskiego Października ’56 zaczął więc zastanawiać się nad socjalizmem z „ludzką twarzą”. Na uczelni kierował Politycznym Klubem Dyskusyjnym – forum młodych marksistów krytycznie nastawionych do PRL- owskich władz. W latach 60. razem z Jackiem Kuroniem próbował bronić robotniczych racji w ramach realnego socjalizmu. W 1964 roku Modzelewski został wykluczony z PZPR, a rok później razem z Kuroniem napisali „List otwarty do Partii”, uznawany za fundament kiełkującej i kształtującej się w kraju opozycji.

– Modzelewski odsiedział kilka lat w PRL-owskich więzieniach. Pod koniec lat 70. ponownie zaangażował się w działalność opozycyjną.

*

Każdy z nas ma jakiś prywatny życiorys, ale kiedy historia zabiera wszystkim wolność, jedynie niektórzy biorą na siebie ryzyko życia na ubitej ziemi, twarz w twarz z niebotycznie silniejszym wrogiem. A kiedy ci odważni wojownicy po latach, o dziwo, wygrywają, zazdrościmy im, że to ryzyko kiedyś podjęli, i tym sposobem sami przeszli do historii – mówił o nagrodzonej książce przewodniczący jury, Tadeusz Nyczek.

*

W książce „poobijanego jeźdźca” Modzelewski wyraża wiele wątpliwości, pod adresem polskiej transformacji ustrojowej. Otwarcie mówi, że rachunek społecznych przemian nie musiał być tak duży i o tak długotrwałych skutkach. Plan Balcerowicza nie był jedyną ani najlepszą z możliwości przeprowadzenia zmian. Realizacja tego planu zdaniem autora spowodowała wiele nieszczęść, takich jak powstanie w Polsce wielkich nierówności społecznych, bezrobocia.

„Należę do pokolenia i środowiska, które nie może się wyprzeć odpowiedzialności za obecny kształty Rzeczpospolitej. Mój rachunek doświadczeń z tego czasu staje się nieuchronnie rachunkiem sumienia” – pisze Karol Modzelewski, podkreślając, że jego doświadczenia mogą przysłużyć się przyszłym „młodym rewolucjonistom”, jako materiał do przemyśleń i wniosków. – Dodam, że jest to doskonały materiał do refleksji także dla tych, którzy przeżyli lata transformacji, bądź jako kibice uczestniczyli w tworzącej się nowej rzeczywistości, a teraz nie potrafią sobie odpowiedzieć na pytanie dlaczego stało się tak jak się stało.

Ta książka pełnej odpowiedzi nie daje, ale pobudza do zastanowienia. I to jest jej wielki walor.

Andrzej Maślankiewicz

Książka „Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca” ukazała się nakładem Iskier.

Komentarze

Pozostaw komentarz:





  • RADA ETYKI MEDIÓW

  • Międzynarodowa Legitymacja Dziennikarska

    legitymacja Członkowie naszego stowarzyszenia mogą uzyskać legitymacje dziennikarskie (International Press Card) Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy FIJ (IFJ), z siedzibą w Brukseli.
  • POLECAMY

    Dziennikarz Olsztyński 3/2022
    BEZPIEKA WIECZNIE ŻYWA Trafiamy na książkę Jacka Snopkiewicza „Bezpieka zbrodnia i kara?”, wydaną wprawdzie przed trzema laty, ale świeżością tematu zawsze aktualna. „Bezpieka” jest panoramą powstania i upadku Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, urzędu uformowanego na wzór radziecki w czasach stalinizmu.

    Więcej...


    Wojciech Chądzyński: Wrocław, jakiego nie znacie Teksty drukowane tutaj ukazywały się najpierw w latach 80. ub. wieku we wrocławskim „Słowie Polskim”, nim zostały opublikowane po raz pierwszy w formie książkowej w 2005 roku.

    Więcej ...


    Magnat prasowy, który umarł w nędzy 17 grudnia 1910 roku ukazał się w Krakowie pierwszy numer Ilustrowanego Kuryera Codziennego – najważniejszego dziennika w historii polskiej prasy. Jego twórca – pochodzący z Mielca – Marian Dąbrowski w okresie międzywojennym stał się najpotężniejszym przedsiębiorcą branży medialnej w Europie środkowej.

    Więcej ...


    Olsztyńscy dziennikarze jako pisarze Niezwykle płodni literacko okazują się członkowie Olsztyńskiego Oddziału Stowarzyszenia. W mijającym roku ukazało się sześć nowych książek autorów z tego grona. Czym mogą się pochwalić?

    Więcej ...



    Wyścig do metali rzadkich Niedawno zainstalowany w Warszawie francuski wydawca Eric Meyer (wydawnictwo o dźwięcznej nazwie Kogut) wydał na przywitanie dwie ciekawe pozycje, z których pierwszą chcemy przedstawić dzisiaj. To Wojna o metale rzadkie francuskiego publicysty Guillaume Pitrona, jak głosi podtytuł Ukryte oblicze transformacji energetycznej i cyfrowej.

    Więcej...

     

  • A TO CIEKAWE…

    Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych pozwał SDP OMZRiK zarzuca Jolancie Hajdasz powtarzanie kłamstw Agnieszki Siewiereniuk-Maciorowskiej. Ośrodek pozwał Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich za tekst, w którym Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP wstawia się za pozwaną przez Ośrodek Agnieszką Siewiereniuk-Maciorowską
    Świat Młodych Świat Młodych 73 lata temu W poniedziałek, 7 lutego 1949 roku ukazał sie pierwszy numer Świata Młodych. Gazeta była czasopismem dla młodzieży wydawanym w latach 1949 – 1993 w Warszawie, utworzonym z połączenia tygodnika Świat Przygód i dwutygodnika Na Tropie.

    Więcej...



  • ***

    witryna4
    To miejsce przeznaczamy na wspomnienia dziennikarzy. W ten sposób staramy się ocalić od zapomnienia to, co minęło...

    Przejdź do Witryny Dziennikarskich Wspomnień

    ***

  • PARTNERZY

    infor_logo


  • ***

  • FACEBOOK

  • ARCHIWUM